Odsetki od wierzytelności – ustawowe, umowne, maksymalne

odsetki

Przy dochodzeniu przez wierzyciela wszelkich roszczeń niezwykle istotna jest kwestia odsetek. Jeżeli strony nie przewidziały obowiązku zapłaty odsetek w łączącej ich umowie wierzyciel może dochodzić odsetek ustawowych. Ustawodawca wprost przewidział w art. 481 § 1 kodeksu cywilnego obowiązek zapłaty odsetek w przypadku opóźnienia się w spełnieniu świadczenia przez dłużnika.

Art. 481 k.c. § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Odsetki nalicza się od następnego dnia po którym upłynął termin płatności.
W przypadku zastrzeżenia obowiązku zapłaty odsetek w umowie należy wskazać, że odsetki te nie mogą być wyższe niż odsetki maksymalne. Przepisy dotyczące odsetek maksymalnych są bezwzględnie obowiązujące i nie można ich wyłączyć lub zmienić postanowieniami umowy, a nawet zapisem, że dana umowa jest poddana jurysdykcji innego państwa, którego prawo takich obostrzeń nie przewiduje.

W chwili pisania tego artykułu odsetki ustawowe wynoszą 13% w skali roku, a odsetki maksymalne 16%. W związku z tym w stosunku do odsetek wynikających z ustawy w umowie można przewidzieć jedynie odsetki o 3 punktu % wyższe. W przypadku zastrzeżenia odsetek wyższych niż odsetki maksymalne należą się jedynie odsetki maksymalne.

Art. 359 k.c. § 1. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
§ 2. Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe.
§ 21. Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej nie może w stosunku rocznym przekraczać czterokrotności wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego (odsetki maksymalne).
§ 22. Jeżeli wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej przekracza wysokość odsetek maksymalnych, należą się odsetki maksymalne.
§ 23. Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych, także w razie dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy.
§ 3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wysokość odsetek ustawowych, kierując się koniecznością zapewnienia dyscypliny płatniczej i sprawnego przeprowadzania rozliczeń pieniężnych, biorąc pod uwagę wysokość rynkowych stóp procentowych oraz stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego.

Obowiązek obliczenia odsetek ciąży na dłużniku – wierzyciel wskazuje jedynie jakiej kwoty dochodzi i od którego dnia żąda odsetek. Wpłatę dłużnika należy zweryfikować kilkoma z dostępnych kalkulatorów odsetek w Internecie. Problem pojawia się w przypadku dochodzenia należności kilkuletniej, kiedy to wysokość odsetek ustawowych i maksymalnych ulegała kilkukrotnej zmianie – za każdy okres należy obliczać odsetki według obowiązującej wówczas stawki. Jak wskazano powyżej warto to zweryfikować w kilku dostępnych narzędziach, gdyż z doświadczenia mogę wskazać, że każdy kalkulator ma z takim obliczaniem problemy i podaje różne kwoty. Na szczęście różnice w obliczeniach nie są duże, ale należy mieć świadomość ich istnienia, gdyż nie wiadomo jakim systemem posłużył się dłużnik.

You may also like...

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *